Athbhreithniú oibríochtúil

Na dúshláin agus éachtaí móra in 2025

Tosaíochtaí Náisiúnta a Sheachadadh Trí Infheistíocht Straitéiseach

I gcomhréir le Ráiteas Beartais Seirbhísí Uisce an Rialtais, leagtar amach inár bPlean Cistiúcháin Straitéisigh 2025-2029 treochlár soiléir uaillmhianach do sheirbhísí uisce poiblí in Éirinn. Déantar foráil sa phlean sin maidir le riachtanas maoiniúcháin iomlán de €16.9 mbilliún (i dtéarmaí ainmniúla) go 2029, lena gcuimsítear €10.3 bhilliún in infheistíocht chaipitil agus €6.6 bhilliún i gcaiteachas oibriúcháin. Leis an leithdháileadh sin, cuirtear ar chumas Uisce Éireann níos mó ná 8,000 sócmhainn seirbhísí uisce poiblí a choinneáil ar bun agus a oibriú, tionscadail bhonneagair chriticiúil náisiúnta a sheachadadh, agus tacú le tithíocht agus fás eacnamaíoch a sholáthar ar fud na hÉireann. Ó 2020 go 2025, tá breis agus €6.8 mbilliún infheistithe againn in uasghrádú agus i bhfeabhsú an bhonneagair uisce agus fuíolluisce ar fud na tíre. In 2025 amháin, chuireamar €1.43 bhilliún d’infheistíocht chaipitil ar fáil, rud a choinnigh móiminteam ar bun in ainneoin timpeallacht sheachtrach dhúshlánach. Cinntítear leis an bPlean Cistiúcháin Straitéisigh go leanfar den leibhéal infheistíochta sin, rud a chuirfidh ar ár gcumas acmhainneacht a mhéadú, sceitheadh a laghdú, seasmhacht a fheabhsú, agus comhlíonadh níos fearr maidir le caighdeáin uisce agus fuíolluisce a bhaint amach. Chun tacú le spriocanna méadaithe tithíochta an Rialtais, fuarthas €2 bhilliún breise (2025-2030, agus €1.7 mbilliún 2025-2029 á shonrú) i maoiniú curtha i leataobh faoin bPlean Forbartha Náisiúnta (PFB) nuashonraithe athbhreithnithe. Tá meascán d’fhóirdheontas Státchiste, ioncam tráchtála, agus ranníocaíochtaí maoinithe caipitil mar bhonn faoinár samhail mhaoinithe, agus tá sí faoi réir dian-athbhreithnithe agus faofa ag an gCoimisiún um Rialáil Fóntais. Leis an gcur chuige sin, soláthraítear an dearcadh fadtéarmach is gá chun tionscadail ilbhliantúla ardluacha a phleanáil agus a sholáthar a fhreastalóidh ar phobail na hÉireann sna blianta amach romhainn. Ag breathnú níos faide chun cinn, faoin bPlean Straitéiseach um Sheirbhísí Uisce (PSSU) 2050, measann Uisce Éireann go mbeidh gá le hinfheistíocht chaipitil íosta suas le €60 billiún (in airgead 2022) sna 25 bliain amach romhainn chun freastal ar riachtanais amach anseo, chun tacú le fás eacnamaíoch, agus chun comhlíonadh níos fearr maidir le caighdeáin atá ag teacht chun cinn a bhaint amach. Beidh infheistíocht comhsheasmhach leanúnach riachtanach chun blianta de thearcinfheistíocht a chúiteamh agus chun a chinntiú go bhfuil ár mbonneagar uisce agus fuíolluisce ag tacú go gníomhach le huaillmhianta na hÉireann maidir le tithíocht, gníomhú ar son na haeráide agus forbairt eacnamaíoch.

Ag déanamh de réir ár mBriathair do Phobail agus don Gheilleagar

Le linn 2025, choinnigh Uisce Éireann béim ar sheirbhísí riachtanacha uisce agus fuíolluisce a sholáthar do bheagnach dhá mhilliún teach agus gnólacht ar fud na tíre. Cuimsíonn ár n-oibríochtaí anois níos mó ná 8,000 sócmhainn bonneagair phoiblí agus 90,000 ciliméadar de líonra, rud a léiríonn scála agus castacht ár bhfreagrachtaí. D’infheistíomar €1.43 bhilliún i mbonneagar uisce agus fuíolluisce le linn na bliana, rud a d’fhág go raibh ár n-infheistíocht chaipitil iomlán os cionn €6.8 mbilliún ó 2020 ar aghaidh. Bhí na hinfheistíochtaí sin ríthábhachtach maidir le sócmhainní uisce agus fuíolluisce na hÉireann a uasghrádú agus a nuachóiriú, cáilíocht na seirbhíse a fheabhsú, tacú le fás eacnamaíoch agus daonra, agus an timpeallacht a chosaint.

Freagairt do Dhúshláin agus Seasmhacht a Chothú

Bhí dúshláin oibriúcháin mhóra ann le linn na bliana, go háirithe tionchar Stoirm Éowyn, cioclón ríthrópaiceach a tháinig i dtír an 24 Eanáir 2025, rud a chuir isteach go forleathan ar fud na hÉireann agus a d’fhág go raibh beagnach milliún duine gan chumhacht. Leis na himeachtaí sin, rinneadh tástáil ar sheasmhacht ár mbonneagair agus ár gcumas bainistithe géarchéime. Bhí tionchar mór ag caillteanas leictreachais príomhlíonra ar bhonneagar uisce agus fuíolluisce Uisce Éireann, rud a chuir srian ar an gcumas oibriúcháin agus a raibh tionchar aige ar sheachadadh seirbhíse ar fud na tíre. Ag buaicphointe an teagmhais, bhí 130,000 custaiméir gan uisce, agus sainaithníodh go raibh 750,000 custaiméir eile i mbaol. Thóg sé roinnt laethanta chun na seirbhísí a chur ar ais ina n-iomlán sna ceantair ba mhó buailte, agus bhí brú laghdaithe, soláthar eadrannach nó spleáchas sealadach ar sholáthar uisce malartach ag custaiméirí. Chuir ár bpróisis bainistithe géarchéime sheanbhunaithe, arna scagadh trí fhoghlaim ó theagmhais adhaimsire roimhe seo, go mór le héifeachtacht fhreagairt Uisce Éireann. Cuireadh struchtúir thiomnaithe Bainistithe Géarchéime agus Riosca agus Samhail Chuimsitheach Leanúnachais Gnó i ngníomh roimh Stoirm Éowyn, rud a d’fhág go rabhthas in ann freagairt struchtúrtha chomhordaithe náisiúnta a thabhairt. Bhí na gníomhartha ullmhachta a rinneadh roimh an stoirm ríthábhachtach. Agus muid ag súil le Stoirm Éowyn, rinne Uisce Éireann tástáil agus athléamh ar a 420 gineadóir fuireachais buan, ag clúdach os cionn 80% de chustaiméirí, agus fuair sé stoc méadaithe gineadóirí soghluaiste, soláthairtí gléasra agus uisce malartacha, a bhí réamhshuite agus curtha in úsáid ar bhonn tosaíochta. Leis na bearta sin, bhíothas in ann soláthar uisce a choinneáil do bheagnach 400,000 custaiméir tríd an stoirm. D’oibrigh foirne oibriúcháin agus innealtóireachta go leanúnach le linn na stoirme agus ina diaidh, go minic i ndálaí thar a bheith dúshlánach, chun sócmhainní a ndearnadh damáiste dóibh a dheisiú, gineadóirí soghluaiste a ath-imlonnú, seirbhísí a chur ar bun arís agus soláthairtí uisce malartacha a sholáthar. Leagadh béim ar leith ar an tsláinte phoiblí a chosaint agus ar thacaíocht a thabhairt do chustaiméirí leochaileacha agus do sheirbhísí criticiúla, lena n-áirítear ospidéil agus tithe altranais. I ndiaidh athbhreithniú cuimsitheach iartheagmhais, tá clár beart, a dearadh chun athléimneacht an líonra náisiúnta uisce agus fuíolluisce a neartú le linn tarluithe adhaimsire amach anseo, curtha chun cinn ag Uisce Éireann. Tá infheistíocht déanta againn in 100 gineadóir breise agus tá réitigh chumhachta mhalartacha á gcur chun cinn againn chun ár seasmhacht i gcoinne teagmhais adhaimsire amach anseo a neartú tuilleadh.

Bonneagar Straitéiseach agus Acmhainn a Sheachadadh

In 2025 cuireadh roinnt tionscadail shuntasacha i gcrích. Le hoscailt oifigiúil Ionad Cóireála Fuíolluisce an Inbhir Mhóir, ar fiú €139 milliún é, i mí na Bealtaine 2025, cuireadh deireadh le sceitheadh camrais neamhchóireáilte isteach in Abhóca agus cruthaíodh deiseanna nua le haghaidh tithíochta agus forbairt tráchtála sa réigiún. Tugadh aitheantas don ionad, a cuireadh i gcrích go luath agus laistigh den bhuiséad, le Gradam Uachtarán Institiúid Pleanála na hÉireann in 2025.

“Ó 2020 go 2025, tá breis agus €6.8 mbilliún infheistithe againn in uasghrádú agus i bhfeabhsú an bhonneagair uisce agus fuíolluisce ar fud na tíre.”

Ionad Cóireála Fuíolluisce an Inbhir Mhóir. Íomhá leathan lena léirítear talamh riascach, toir agus crainn chun tosaigh agus an tIonad sa chúlra

Tionscadal Soláthair Uisce (Réigiún an Oirthir agus Lár Tíre) (TSU) agus Tionscadal Draenála Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath (DMBÁC)

In 2025, bhain an Tionscadal Soláthair Uisce garspriocanna móra amach nuair a cuireadh an t-iarratas pleanála um Fhorbairt Straitéiseach Bonneagair agus an tOrdú Ceannaigh Éigeantaigh gaolmhar faoi bhráid an Choimisiúin Pleanála i mí na Nollag, tar éis comhairliúchán poiblí fairsing agus gach measúnú teicniúil agus timpeallachta a chur i gcrích. Cuirfidh an tionscadal soláthar uisce slán ar fáil do Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath (Baile Átha Cliath, Cill Dara, an Mhí agus Cill Mhantáin), agus cuirfidh sé ceannach acmhainne ar fáil i dTiobraid Árann, in Uíbh Fhailí agus san Iarmhí amach anseo. Tá a sheachadadh ríthábhachtach maidir le tithíocht agus fás a sholáthar don Stát.

In 2025, fuair tionscadal draenála Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath faomhadh pleanála ón gCoimisiún Pleanála, ar garsprioc mhór í a mhaolóidh srianta acmhainne i Mórlimistéar Bhaile Átha Cliath agus a thacóidh le fás inbhuanaithe sna blianta atá amach romhainn. Seachadfaidh an scéim fhaofa saoráid cóireála fuíolluisce réigiúnach nua ag Cluain Sceach, séarach fithiseach 14km, Stáisiún Caidéalúcháin Bhaile an Aba, agus sceitheadh 11km chun na farraige, rud a chuirfidh acmhainn ar fáil do choibhéis 500,000 duine ar fud Bhaile Átha Cliath thuaidh, na Mí agus Chill Dara.

Soláthrófar an dá thionscadal i gcomhréir leis an dea-chleachtas sa soláthar poiblí, agus béim á leagan ar thrédhearcacht, luach ar airgead, agus bainistíocht riosca láidir. Beidh rannpháirtíocht luath le conraitheoirí agus soláthróirí, chomh maith le cur chuige nuálach soláthair a ghlacadh i gcás inarb iomchuí, ríthábhachtach chun na hinfheistíochtaí straitéiseacha sin a sheachadadh go tráthúil agus go héifeachtúil.

Tithíocht agus Fás Eacnamaíoch a Éascú

Tá ról lárnach ag Uisce Éireann i gcónaí maidir le bheith ag tacú le straitéis an Rialtais maidir le Tithíocht do Chách. In 2025, d’eisigh Uisce Éireann freagraí dearfacha ar 4,979 bhfiosrú réamhnasctha (2024: 3,041) i dtaca le 182,689 n-aonad tithíochta (2024: 114,981) a léiríonn éileamh méadaithe ar naisc le forbairtí aonair agus ilaonad ar fud na tíre. D’eisíomar 4,773 tairiscint nasctha (2024: 5,508) i dtaca le 41,903 aonad tithíochta (2024: 52,133). Ba bhliain í 2024 ina raibh éileamh nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo mar thoradh ar Scéim Aisíocaíochta an Rialtais maidir le Muirear Caighdeánach Nasctha, a tugadh i gcrích i mí na Nollag 2024. Le linn 2025, tháinig méadú ar líon na nasc a seachadadh, agus mhéadaigh na haonaid tithíochta ghaolmhara go 42,203, ar méadú beagnach 32% é sin ó 2024 (Tabhair faoi deara: níl na naisc sin coibhéiseach leis na haonaid tithíochta a tógadh in 2025).

Foráiltear inár bPlean Cistiúcháin Straitéisigh 2025-2029, a formheasadh go déanach in 2024, d’infheistíocht €16.9 mbilliún (i dtéarmaí ainmniúla), agus €2 bhilliún breise (2025-2030, agus €1.7 mbilliún 2025-2029 á thabhairt faoi deara) faighte faoin bPlean Forbartha Náisiúnta nuashonraithe athbhreithnithe go sonrach le haghaidh bonneagar fáis chun tacú le hacmhainn tithíochta. Cuirimid fáilte mhór roimh na struchtúir a bunaíodh le déanaí dírithe ar na baic ar sheachadadh bonneagair a shainaithint, réitigh a aimsiú chun fáil réidh leis na baic agus comhoibriú éifeachtach a chinntiú chun an acmhainn bhonneagair atá ann cheana féin agus fhéideartha a úsáid chun tacú le seachadadh tithíochta, lena n-áirítear an Tascfhórsa agus an Sainghrúpa um Luasghéarú Bonneagair agus an Oifig um Ghníomhachtú Tithíochta, agus táimid ag glacadh páirt go gníomhach iontu.

Tá Uisce Éireann ag tabhairt faoi roinnt tionscadail chriticiúla ar fud Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath chun soláthar uisce níos láidre agus níos seasmhaí a sholáthar chun freastal ar éilimh atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. In 2025, chuireamar tús leis an obair ar uasghrádú mór €30 milliún ar an dara hionad cóireála uisce is mó in Éirinn, Léim an Bhradáin, chun 63 mhilliún lítear uisce a chur ar ais sa líonra in aghaidh an lae, rud a chinnteoidh soláthar láidir uisce do bhreis agus 620,000 cónaitheoir ar fud réigiún Chill Dara agus Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath. Cuideoidh ár gclár leanúnach infheistíochta i soláthairtí uisce ar fud Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath le soláthairtí a sheasfaidh an aimsir agus muid ag tabhairt aghaidh ar dhúshláin ar dócha go mbeidh tosca amhail fás daonra, athrú aeráide agus tréimhsí fada d’aimsir the thirim ag baint leo. Déanfaidh an Tionscadal Soláthair Uisce (TSU) seasmhacht a neartú tuilleadh trí fhoinse inbhuanaithe nua a sholáthar a bheidh in ann freastal ar riachtanais soláthair uisce suas le 50% de dhaonra an Stáit, tacóidh sé le fás tithíochta agus le forbairt eacnamaíoch do na 30 bliain atá amach romhainn agus ina dhiaidh sin.

Athrú Eagraíochtúil

Tá dlús curtha le haistriú Uisce Éireann go fóntas náisiúnta comhtháite aonair in 2025. Tá ár Struchtúr Eagraíochta Oibríochtaí Sócmhainní náisiúnta agus ár n-ionaid bairr feabhais ag tacú le hoibríochtaí tosaigh le diagnóisic, oiliúint agus monatóireacht fheabhsaithe. Faoi dheireadh na bliana, bhí breis agus 1,000 ball foirne tar éis aistriú nó dul isteach trí earcaíocht, agus leanaimid de bheith ag spreagadh tuilleadh aistrithe ó údaráis áitiúla roimh spriocdháta mhí na Nollag 2026. Tá cur i bhfeidhm córais chomhtháite Sláinte & Sábháilteachta agus cultúr sábháilteachta réamhghníomhach fós mar phríomhthosaíocht ar fud ár lucht saothair.

Cáilíocht Uisce

Tá Uisce Éireann tiomanta don tsláinte phoiblí a chosaint, ag cinntiú go mbeidh uisce óil sábháilte, glan ag ár gcustaiméirí i gcónaí. In 2025, leanamar de dhul chun cinn mór a dhéanamh maidir le rioscaí do sholáthairtí poiblí uisce óil a shainaithint agus aghaidh a thabhairt orthu. I mí Iúil 2025, d’fhoilsigh an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) Cáilíocht Uisce Óil i Soláthairtí Poiblí 2024. Tuairiscíodh go gcomhlíonann os cionn 99.8% de sholáthairtí uisce poiblí teorainneacha baictéaracha agus ceimiceacha, rud a dheimhníonn go bhfuil soláthar uisce poiblí na hÉireann fós sábháilte, agus go mbíonn na leibhéil chomhlíontachta ard go seasta. Le linn 2025, thug Uisce Éireann faoi níos mó ná 8,500 sampla agus thart ar 220,000 tástáil aonair chun soláthairtí uisce poiblí a chosaint, agus foilsíodh na torthaí go trédhearcach ar ár suíomh gréasáin. Feidhmíonn ár nIonad Náisiúnta Bainistíochta Oibríochtaí i mBaile Átha Cliath 24/7 agus tá sé ag déanamh monatóireachta anois ar aláraim ag os cionn 600 dár n-ionaid chóireála uisce, ag freastal ar dhaonra de thart ar 4.35 mhilliún. Leis an monatóireacht láraithe sin, is féidir mearfhreagairt a thabhairt ar theagmhais, lena n-áirítear Fógraí Fiuchta Uisce (FFUnna) nó Fógraí Ná hÓl nuair is gá a chur chun feidhme, lena gcinntítear go mbeidh soláthairtí uisce sábháilte i gcónaí.

Le dhá mhí dhéag anuas, eisíodh 46 FFU agus cealaíodh 45 acu, agus tógadh 74% acu laistigh de 30 lá. Ag deireadh na bliana, bhí 6 FFU fós i bhfeidhm, rud a théann i bhfeidhm ar thart ar 538 duine. Ag tús na bliana bhí 45 sholáthar ag Liosta Gníomhaíochta Feabhais (LGF) GCC; tar éis oibreacha spriocdhírithe, baineadh 10 gcinn acu, rud a d’fhág go raibh 35 ceann acu i bhfeidhm ag deireadh na bliana. Leanann infheistíocht ar aghaidh i scéimeanna a shainaithnítear mar scéimeanna atá i mbaol ó sháruithe ar Thríhalaimeatán (THM), agus tá pleananna cuimsitheacha ann le haghaidh na soláthairtí atá fágtha.

Leanann foireann an Phlean Sábháilteachta Uisce Óil de chomhlíonadh na Treorach maidir le hUisce Óil a chinntiú. I measc na gclár oibreacha náisiúnta a ndearnadh dul chun cinn ina leith in 2025 tá:

Glanadh agus athfheistiú taiscumar,
Monatóireacht teiliméadrachta ar pharaiméadair chriticiúla oibriúcháin,
Tionscnaimh sábháilteachta agus cáilíochta uisce,
Oibreacha Cláir Cóireála Uisce, agus
Clár Cóireála Ortafosfáite chun luaidhe a mhaolú.

Mar thoradh ar iarrachtaí cuíchóirithe, rinneadh 6 ionad cóireála uisce a dhíchoimisiúnú agus a nascadh le hionaid chomharsanacha níos éifeachtúla, rud a chuir feabhas ar éifeachtúlacht agus ar cháilíocht an uisce araon.

Oibreacha Deisiúcháin Ionad Cóireála Uisce an Bhaile Mhóir

In 2025, d’éirigh le hUisce Éireann deisiú ríthábhachtach casta a chur i gcrích ar an bpríomh-mhórphíobán uisce a nascann Ionad Cóireála Uisce an Bhaile Mhóir agus Taiscumar Theach Sagard, ag cuidiú leis an soláthar uisce a chosaint a sholáthraíonn thart ar aon trian d’uisce cóireáilte Mhórlimistéar Bhaile Átha Cliath. Tá an phíblíne sin ríthábhachtach chun uisce a sholáthar do MBÁC agus iompraíonn sí 220 milliún lítear uisce gach lá. Rinne Uisce Éireann pleanáil agus ullmhúcháin go forleathan maidir leis an gcaoi leis na hoibreacha criticiúla sin a dhéanamh go sábháilte agus go tapa. Rinneadh an t-uisce a bhí ag sreabhadh tríd an bpíobán a mhúchadh go sealadach agus a dhraenáil ar feadh 28 uair an chloig a bainistíodh go docht. D’ullmhaigh an fhoireann don obair dheisiúcháin sin trína chinntiú go raibh na taiscumair go léir a sholáthraíonn MBÁC chomh lán agus ab fhéidir roimh na hoibreacha. Críochnaíodh na hoibreacha go luath, rud a d’fhág go rabhthas in ann uisce a athchóiriú go pras de réir mar a athluchtaíodh an líonra, agus mhol custaiméirí uisce a chaomhnú le linn an deisiúcháin agus ina dhiaidh. D’aithin Uisce Éireann comhar an phobail, na bhfoirne innealtóireachta agus chomhpháirtithe na n-údarás áitiúil chun an deisiúchán casta seo a chur i gcrích.

Saotharlann Náisiúnta, Luimneach – Ionad Bairr Feabhais

Garsprioc mhór a bhí ann in 2025 ba ea nuair a osclaíodh an tSaotharlann Náisiúnta nua i mBéal Átha Síomoin, Luimneach. Is ionad bairr feabhais í an tsaoráid úrscothach sin d’anailís uisce agus fuíolluisce in Éirinn. Tá sé de chumas na saotharlainne 3,800 méadar cearnach thart ar 250,000 sampla uisce agus fuíolluisce a phróiseáil gach bliain agus suas le 1.2 milliún tástáil a dhéanamh, lena n-áirítear measúnuithe ar cháilíocht uisce abhann agus locha. Tacóidh an tsaotharlann le comhlíonadh rialála, feabhsóidh sí sonraí maidir le cáilíocht uisce, agus tabharfaidh sí fógra tapa faoi shaincheisteanna cáilíochta, rud a bheidh mar bhonn faoi thiomantas Uisce Éireann don tsláinte phoiblí agus do chosaint an chomhshaoil.

Fostaíonn saotharlann Luimnigh saineolaithe eolaíochta agus teicniúla agus cothaíonn sí naisc láidre le hinstitiúidí tríú leibhéal, agus í ag tacú le taighde, oideachas agus fostaíocht ardoilte sa réigiún. Tá an tsaoráid creidiúnaithe de réir caighdeáin idirnáisiúnta (ISO 17025) agus tá ardtrealamh anailíse micribhitheolaíochta agus ceimiceán inti. Baileoidh a fhoireann samplála náisiúnta samplaí ó gach ionad agus líonra cóireála, rud a chinnteoidh tástáil chuimsitheach chaighdeánaithe ar fud na hÉireann. Tá sé beartaithe go mbeidh an tsaotharlann ag feidhmiú go hiomlán faoi dheireadh 2026, agus go mbeidh coimisiúnú agus creidiúnú ar siúl.

“Le linn 2025, thug Uisce Éireann faoi níos mó ná 8,500 sampla agus thart ar 220,000 tástáil aonair chun soláthairtí uisce poiblí a chosaint, agus foilsíodh na torthaí go trédhearcach ar ár suíomh gréasáin.”

Ionad Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach, Gaillimh. Grianghraf ó dhrón ón aer den oileán agus an ghrian ag taitneamh ar an muir mórthimpeall air.

Cáilíocht Fuíolluisce

Tá cumas cóireála fuíolluisce leordhóthanach ríthábhachtach chun an tsláinte phoiblí a chosaint, chun an comhshaol a chosaint agus chun fás sóisialta agus eacnamaíoch a éascú. De réir mar a leanann daonra agus geilleagar na hÉireann ag leathnú, tá bailiú agus cóireáil ar mhéid an fhuíolluisce ag leathnú freisin. Tá Uisce Éireann tiomanta dá chinntiú gur féidir uisce cóireáilte a chur ar ais sa timpeallacht ar bhealach sábháilte, rud a thacaíonn le comhlíonadh rialála agus le folláine an phobail araon. Táimid ag tabhairt aghaidh ar dhúshláin inár líonraí fuíolluisce trínár bPleananna Limistéir Draenála.

Feidhmíocht agus Comhlíonadh Náisiúnta

Oibríonn Uisce Éireann níos mó ná 1,000 ionad cóireála fuíolluisce, níos mó ná 2,300 stáisiún caidéalúcháin, agus thart ar 26,000km de líonra camrais ar fud na tíre.

In 2025, tháinig feabhas ar chomhlíonadh foriomlán ceirtleáin le Treoir an Aontais Eorpaigh um Chóireáil Fuíolluisce Uirbigh (TCFUU) go 93%, (2024: 92%). Tháinig méadú ar chomhlíonadh coibhéise daonra (CD) go 53% (2024: 51%) (Figiúirí sealadacha atá le foilsiú ag GCC). Cuireadh oibreacha ag Ionad Cóireála Fuíolluisce na Rinne (ICFU) i mí na Nollag 2025. Ós rud é nach n-áirítear an láithreán sa chéatadán comhlíontachta coibhéise daonra atá ann faoi láthair, meastar go méadóidh a chuimsiú comhlíontacht fhoriomlán na coibhéise daonra go dtí thart ar 95% in 2026.

Tá laghdú faoina leath tagtha ar mhéid an sceite camrais neamhchóireáilte ó thús 2024 ar aghaidh. Ó mhí na Nollag 2025 ar aghaidh, tá 38 ceann de na 50 suíomh bunaidh a sainaithníodh in 2014 mar shuíomhanna inar díluchtaíodh camras neamhchóireáilte curtha i gcrích, agus tá trí shuíomh eile á dtógáil. Ó lár 2025 ar aghaidh, tá deireadh curtha anois le níos mó ná 75% de sceitheadh camrais neamhchóireáilte de réir toirte.

Tá laghdú tagtha ar líon na limistéar uirbeach tosaíochta a shainaithin GCC nach mór feabhas a chur ar chóireáil ó 148 in 2017 go dtí 71 faoi dheireadh 2025, tá oibreacha á gcur chun cinn ag Uisce Éireann i roinnt de na suíomhanna sin.

Garspriocanna Móra an Tionscadail

Ionad Cóireála Fuíolluisce na Rinne (Baile Átha Cliath)

Leis an mór-uasghrádú ar Ionad Cóireála Fuíolluisce na Rinne (ICFU), cuireadh i gcrích go rathúil an acmhainn agus an raon feidhme a bhaineann le comhlíonadh maidir leis an tionscadal ag deireadh 2025, rud a chinntíonn go gcóireáiltear an líon fuíolluisce atá ag méadú a thagann isteach san ionad de réir an chaighdeáin riachtanaigh. Tá an t-éacht sin ríthábhachtach chun tithíocht agus forbairt tráchtála amach anseo a éascú i Mórlimistéar Bhaile Átha Cliath.

D’infheistigh Uisce Éireann os cionn €550 milliún in uasghrádú céimneach ar ICFU na Rinne. Chuir oibreacha eatramhacha a cuireadh i gcrích ag deireadh 2023 feabhas suntasach ar cháilíocht an eisiltigh le linn 2024 agus 2025. Tá an tionscadal curtha i gcrích anois agus tá sé de chumas aige fuíolluisce a chóireáil le haghaidh coibhéis daonra 2.4 mhilliún, agus caighdeáin TCFUU an Aontais Eorpaigh á gcomhlíonadh. Tá monatóireacht leanúnach á déanamh ar chomhlíontacht, agus measúnú á dhéanamh ar fheidhmíocht in aghaidh 12 mhí tar éis luachanna teorann astúcháin (LTAnna) a chomhlíonadh.

Scéim Draenála Phríomhphíobán Bhaile Átha Luain (An Iarmhí)

Beidh Scéim Draenála Phríomhphíobán Bhaile Átha Luain, ar fiú €114 mhilliún í, curtha i gcrích go luath in 2026, agus beidh an chéim dheiridh de thollánú agus de choimisiúnú stáisiún nua caidéalúcháin ar siúl. Cuimsíonn an tionscadal beagnach 3km de tholláin nua camrais agus laghdóidh sé tuilte camrais go mór, feabhsóidh sé cáilíocht an uisce sa tSionainn, tacóidh sé le timpeallacht níos glaine agus níos sláintiúla agus leathnóidh sé cumas fáis amach anseo.

Ligean a Laghdú

Tá na céatadáin sceite ar an leibhéal is ísle a bhí ann riamh. Laghdaigh an méid uisce a chailltear ónár líonraí ó 37% go 30% i mBaile Átha Cliath agus ó 48% go 36% ar fud na tíre. Is obair dheacair dhian ar acmhainní é sceitheadh a aimsiú agus a réiteach ach tá dul chun cinn mór déanta againn mar thoradh ar an infheistíocht €2 bhilliún atá déanta againn le 10 mbliana anuas. Tá sé dúshlánach, áfach, an dul chun cinn sin a choinneáil ar bun i bhfianaise méadú mór ar an éileamh ar uisce agus i bhfianaise raon srianta agus dúshlán oibriúcháin. Le héileamh atá ag dul i méid, bonneagar atá ag dul in aois, brúnna a bhaineann leis an aeráid agus srianta acmhainní, tá sé i bhfad níos dúshlánaí anois tuilleadh laghduithe a bhaint amach. Is é straitéis Uisce Éireann an Leibhéal Ligin atá Inbhuanaithe ón taobh Eacnamaíoch de (LLIE) a bhaint amach faoi 2034, is é sin 31% ar fud na tíre agus faoi bhun 24% i Mórlimistéar Bhaile Átha Cliath. Is é LLIE an pointe atá inbhuanaithe go teicniúil, go hoibríochtúil agus go heacnamaíoch, agus ina dhiaidh sin bheadh laghdú breise neamh-inbhuanaithe go heacnamaíoch agus dhéanfadh sé maoiniú a atreorú ó thosaíochtaí sláinte poiblí agus comhshaoil riachtanacha eile.

Is clár oiliúna lánmhaoinithe creidiúnaithe é Clár Maoirseachta Uisce Éireann a chuidíonn le gnólachtaí de gach méid úsáid uisce a laghdú, costais a laghdú agus feidhmíocht timpeallachta a neartú. Agus 2,000+ tionscadal caomhnaithe curtha i gcrích agus 1,500+ gnólacht rannpháirteach ar fud na tíre, cuireann an clár uirlisí praiticiúla, tacaíocht shaineolach agus creidiúnú aitheanta ar fáil gan aon chostas.

“Tá Uisce Éireann tiomanta dá chinntiú gur féidir uisce cóireáilte a chur ar ais sa timpeallacht ar bhealach sábháilte, rud a thacaíonn le comhlíonadh rialála agus le folláine an phobail araon.”